Küresel Enerji Krizi Kapıda: Arz Şoku Piyasaları Sarsıyor
24 Nisan 2026
Hürmüz Boğazı’ndaki kapanma, dünya genelinde petrol piyasasında büyük bir krize yol açtı. Brent petrol fiyatları 100 doları aşarken, boğazdaki gemi trafiği büyük ölçüde durma noktasına geldi. Uzmanlar, bu enerji krizinin gıda fiyatlarını da olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyorlar.
Mevcut kayıpların 700 milyon varili bulduğunu belirten Vitol CEO’su Russell Hardy, Lozan’da gerçekleşen küresel emtia zirvesinde, çatışmalar sona erse bile hasar gören altyapının yeniden işler hale gelmesinin aylar sürebileceğini ifade etti. Hardy, hasar gören altyapı ve kesintilerin dikkate alındığında toplam kaybın en az 1 milyar varil olabileceğini, bu miktarın da yaklaşık 10 günlük küresel petrol tüketimine denk geldiğini açıkladı.
Piyasa analistleri, bu arz kesintisinin 1990’daki Körfez Savaşı sonrası yaşanan şoktan çok daha ağır olduğunu vurguluyor. Bunun en önemli nedeni, günümüzde yedek petrol üretim kapasitesinin büyük bölümünün yine Körfez bölgesinde bulunması. Bu durum, Hürmüz’deki her aksamanın doğrudan petrol fiyatlarına yansımasına neden oluyor. Eğer boğaz birkaç ay boyunca tam kapasite çalışamazsa, yalnızca enerji fiyatlarında değil, küresel ekonomik büyümede de sert bir yavaşlama bekleniyor. Bazı ekonomik kuruluşlar, krizin yaz sonuna kadar sürmesi durumunda dünya ekonomisinin resesyon riskiyle karşı karşıya kalabileceği görüşünü dile getiriyor.
Enerji akışındaki bu kesintiler, tarım piyasaları için de tehlike oluşturuyor. Uzmanlar, yüksek doğalgaz fiyatlarının gübre üretimini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Doğalgaz, azotlu gübre üretiminde kritik bir hammadde olarak kullanılıyor. Ayrıca, tankerlerin alternatif rotalara yönelmesi nedeniyle Panama Kanalı ve diğer geçiş noktalarında sıkışıklık yaşanırken, bazı tahıl taşıma rotalarında navlun maliyetlerinin yüzde 50-60 oranında arttığı bildiriliyor. Ticaret şirketleri, eğer kriz uzarsa bunun 2027 hasat dönemine kadar sürebilecek yeni bir gıda enflasyonu dalgası yaratabileceği konusunda endişelerini dile getiriyor.
